Học lập trình Scratch từ Zero đến Hero

Lập trình Scratch Cơ bản

Tiểu học · 31 bài · 2 giờ 36 phút video

Mức 1 · Làm quen

Lớp 3–4 · 5 bài · 16 phút

Nhận biết nhân vật, sân khấu, ghép khối lệnh theo thứ tự và chạy chương trình đầu tiên.

1 Mèo chào bạnNhận biết nhân vật (sprite), sân khấu, khu vực lập trình; ghép hai khối lệnh và chạy chương trình. 2 phút 2 Mèo đi dạoĐiều khiển nhân vật di chuyển và quay bằng khối Motion; hiểu thứ tự khối quyết định thứ tự hành động. 4 phút 3 Mèo chạy bộTạo cảm giác chuyển động bằng cách đổi trang phục (costume) và dùng khối lặp đầu tiên. 3 phút 4 Mèo và Khỉ chào nhauThêm nhân vật từ thư viện, đổi phông nền (backdrop) và mô tả kịch bản hai nhân vật cùng hoạt động song song: mỗi nhân vật một chương trình, nói luân phiên nhờ khối chờ. 3 phút 5 Mèo kêu meoDùng âm thanh trong chương trình và phân biệt khối phát tiếng chờ hết và không chờ. 3 phút

Mức 2 · Sự kiện và điều khiển

Lớp 4 · 6 bài · 24 phút

Cho chương trình phản ứng khi bấm chuột, nhấn phím; điều khiển nhân vật chuyển động trên màn hình.

1 Bấm vào mèoPhân biệt sự kiện bấm cờ xanh với sự kiện bấm vào nhân vật; làm nhân vật phản ứng khi bị bấm. 3 phút 2 Tên em nhảy múaMỗi chữ cái là một nhân vật; cho các chữ có hiệu ứng khác nhau khi bấm chuột hoặc khi bắt đầu. 6 phút 3 Điều khiển bằng phím mũi tênDùng sự kiện nhấn phím để điều khiển nhân vật sang trái, phải, lên, xuống. 4 phút 4 Mèo đuổi chuộtCho nhân vật tự di chuyển liên tục về phía con trỏ chuột bằng khối lặp mãi. 3 phút 5 Quả bóng nảyCho nhân vật chuyển động liên tục và đổi hướng khi chạm mép sân khấu. 3 phút 6 Tự vẽ nhân vật của emDùng trình vẽ (thẻ Trang phục) để tự vẽ một nhân vật có hai trang phục, rồi cho nhân vật cử động bằng cách đổi trang phục liên tục. 6 phút

Mức 3 · Lặp và điều kiện

Lớp 4–5 · 10 bài · 49 phút

Dùng lặp để vẽ hình và dùng "nếu … thì" để nhân vật biết phản ứng khi chạm nhau.

1 Vẽ hình vuôngDùng bút vẽ (Pen) và khối lặp để vẽ hình có quy luật; hiểu vì sao lặp ngắn hơn viết lại nhiều lần. 4 phút 2 Hình tam giác và đa giácVẽ tam giác đều, ngũ giác, lục giác bằng cùng một cách: lặp n lần đi một đoạn rồi quay 360 ÷ n độ; hiểu góc quay liên hệ với số cạnh. 3 phút 3 Hình trònHiểu hình tròn là đa giác có rất nhiều cạnh ngắn: lặp 36 lần, mỗi lần đi 10 bước rồi quay 10 độ; đổi số bước để vẽ hình tròn to nhỏ khác nhau. 4 phút 4 Bông hoa và ngôi saoLặp một hình nhiều lần với góc quay nhỏ để tạo hình đẹp; thử nghiệm và điều chỉnh (experimenting & iterating). 4 phút 5 Đàn piano nhỏMỗi phím là một sự kiện; làm quen với tiện ích mở rộng Music. 3 phút 6 Trốn tìmCho nhân vật xuất hiện ngẫu nhiên và biến mất khi được tìm thấy. 4 phút 7 Mèo bắt được chuộtDùng cấu trúc rẽ nhánh "nếu … thì" để nhân vật phản ứng khi chạm nhau. 5 phút 8 Cuộc đua về đíchHai nhân vật cùng chạy với bước ngẫu nhiên; kết hợp vòng lặp có điều kiện và số ngẫu nhiên; làm quen thông báo (broadcast) để báo cho nhân vật kia dừng. 8 phút 9 Hát Chúc mừng sinh nhậtDùng tiện ích Music để chơi câu đầu bài hát: mỗi nốt nhạc là một khối, thứ tự khối là thứ tự âm thanh; cho nhân vật nhảy múa song song với bài hát. 4 phút 10 Game Mê cung: chạm tường là về chỗ cũLàm trò chơi mê cung: điều khiển nhân vật bằng phím mũi tên, chạm tường (màu) thì quay về vạch xuất phát, chạm đích thì thắng. 9 phút

Mức 4 · Hỏi đáp, biến và trò chơi

Lớp 5 · 8 bài · 54 phút

Dùng biến để nhớ điểm số, làm trò chơi đơn giản và câu chuyện có nhiều nhân vật.

1 Chào tên emNhận dữ liệu do người dùng nhập và dùng lại dữ liệu đó (biến answer, khối join). 3 phút 2 Đếm điểm khi chạm táoTạo biến score để nhớ điểm; tăng điểm mỗi khi thu được vật phẩm. 4 phút 3 Hứng táo rơiLàm trò chơi hoàn chỉnh: vật rơi, người chơi hứng, tính điểm và mạng sống. 9 phút 4 Chú chim vượt cộtLàm trò chơi nổi tiếng bằng cách đơn giản: chim tự rơi, bấm phím thì bay lên, cột chạy từ phải sang trái; tính điểm khi vượt qua cột. 9 phút 5 Câu chuyện hai nhân vậtCho hai nhân vật phối hợp theo kịch bản nhiều cảnh bằng thông báo (broadcast, đã gặp ở bài Cuộc đua về đích); làm việc theo nhóm viết kịch bản. 8 phút 6 Thú cưng ảoDùng biến để mô tả trạng thái nhân vật thay đổi theo thời gian và theo hành động của người chơi. 8 phút 7 Nóng – lạnh: tìm kho báuDùng khối khoảng cách tới con trỏ chuột và một biến chung để trò chơi báo "nóng", "ấm", "lạnh" khi người chơi di chuột tìm kho báu giấu kín. 8 phút 8 Vẫy tay chơi game: cảm biến videoDùng phần mở rộng Cảm biến video: camera nhìn thấy tay em, vẫy tay vào bong bóng thì bong bóng vỡ và được cộng điểm. 5 phút

Mức 5 · Gỡ lỗi và dự án

Lớp 5 · 2 bài · 14 phút

Tìm và sửa lỗi chương trình, làm sản phẩm theo nhóm từ kịch bản đến chạy thử.

1 Gỡ lỗi: bốn chương trình bị hỏngPhát hiện triệu chứng, đoán nguyên nhân, sửa và chạy lại (testing & debugging). 6 phút 2 Dự án cuối: Trò chơi của emLàm nguyên một sản phẩm theo nhóm: ý tưởng → kịch bản → lập trình → chạy thử → chia sẻ. 8 phút

Lập trình Scratch Nâng cao

Trung học cơ sở · 34 bài · 7 giờ 23 phút video

Mức A · Ôn tập và tư duy thuật toán

Lớp 6 · 2 bài · 13 phút

Học nối tiếp cấp độ Cơ bản: ôn nhanh tuần tự, lặp, rẽ nhánh, thông báo; mô tả thuật toán bằng liệt kê và sơ đồ khối trước khi lập trình.

1 Thuật toán quen thuộc: pha tràMô tả một công việc quen thuộc thành các bước rõ ràng (liệt kê và sơ đồ khối), rồi để Scratch thực hiện từng bước. 6 phút 2 Đèn giao thôngMô hình hoá đèn giao thông bằng thuật toán có lặp và rẽ nhánh; thể hiện bằng sơ đồ khối trước khi lập trình. 7 phút

Mức B · Điều kiện nhiều nhánh và toán tử

Lớp 6–7 · 3 bài · 24 phút

Kiểm tra phím liên tục trong vòng lặp, rẽ nhánh nếu/thì/không thì nhiều trường hợp, số ngẫu nhiên và toán tử (biến đã học ở Cơ bản Mức 4).

1 Điều khiển bốn hướng và biênNâng cấp bài Điều khiển bằng phím mũi tên của Cơ bản: thay sự kiện nhấn phím bằng vòng lặp kiểm tra trạng thái phím liên tục (đi mượt, đi chéo được); xử lý nhân vật khi chạm mép sân khấu. 7 phút 2 Trò chơi đoán sốDùng số ngẫu nhiên, vòng lặp có điều kiện và rẽ nhánh nhiều trường hợp. 7 phút Sắp ra mắt 3 Máy tính bỏ túi hai sốNhập hai số, chọn phép toán, xử lý trường hợp đặc biệt (chia cho 0). 10 phút Sắp ra mắt

Mức C · Biến, hằng và biểu thức

Lớp 7–8 · 7 bài · 59 phút

Đi sâu về biến (đã làm quen ở Cơ bản): nhiều biến, hằng; biểu thức số học, so sánh, logic; kiểu dữ liệu số và chuỗi.

1 Biến đếm: click kiếm tiềnÔn biến (đã dùng biến điểm ở Cơ bản) và đi xa hơn: hai biến liên quan nhau (tiền, giá), biểu thức cập nhật biến và so sánh lớn hơn hoặc bằng. 7 phút 2 Chu vi và diện tíchPhân biệt hằng và biến; viết biểu thức toán; làm tròn kết quả và trình bày đầu ra rõ ràng. 12 phút 3 Đổi nhiệt độ °C ↔ °FÁp dụng công thức vào chương trình; thử nghiệm với nhiều giá trị và so sánh với kết quả tính tay. 10 phút 4 Đố vui trắc nghiệm 5 câuKết hợp biến điểm, so sánh chuỗi, rẽ nhánh và tổng kết kết quả. 10 phút Sắp ra mắt 5 Đồng hồ đếm ngượcDùng biến và vòng lặp có điều kiện để đếm ngược; xử lý sự kiện khi hết giờ. 8 phút Sắp ra mắt 6 Vẽ xoắn ốc: bước đi tăng dầnDùng một biến thay đổi trong vòng lặp để mỗi lần vẽ dài hơn lần trước, tạo hình xoắn ốc. 5 phút Sắp ra mắt 7 Máy phiên dịch biết nóiDùng hai phần mở rộng Dịch và Văn bản thành Tiếng nói: hỏi dịch sang tiếng nào, rồi mỗi câu tiếng Việt em gõ, mèo nói bản dịch và đọc to bằng giọng của ngôn ngữ đó. 6 phút Sắp ra mắt

Mức D · Thuật toán với vòng lặp và danh sách

Lớp 8–9 · 9 bài · 1 giờ 23 phút

Tính tổng, kiểm tra số, tìm kiếm, sắp xếp và chia đôi — mô phỏng thuật toán bằng chương trình.

1 Tổng 1 đến nMô tả thuật toán cộng dồn bằng vòng lặp và đối chiếu với công thức n(n+1)/2. 8 phút 2 Kiểm tra Số chẵn, số lẻ và số nguyên tốDùng phép chia lấy dư (mod) và vòng lặp có điều kiện để kiểm tra tính chất của số. 9 phút 3 Tìm số lớn nhất trong danh sáchLàm quen danh sách (list) và thuật toán tìm kiếm tuần tự. 10 phút 4 Sắp xếp mảng danh sách, thuật toán Nổi bọtMô phỏng thuật toán sắp xếp (nổi bọt hoặc chọn) từng bước và quan sát danh sách thay đổi. 9 phút 5 Máy đoán số bằng cách chia đôiHiểu thuật toán chia đôi: mỗi lần loại bỏ một nửa khả năng; so sánh với cách đoán lần lượt. 10 phút Sắp ra mắt 6 Đếm chữ cái và đảo ngược chuỗiLàm việc với chuỗi ký tự: đếm số ký tự, lấy từng ký tự và ghép lại theo thứ tự ngược bằng vòng lặp. 7 phút Sắp ra mắt 7 Kiểm tra từ đối xứngDùng lại thuật toán đảo chuỗi để kiểm tra một từ có đọc xuôi và ngược giống nhau (đối xứng) hay không; kết hợp rẽ nhánh với so sánh chuỗi. 8 phút Sắp ra mắt 8 ƯCLN và rút gọn phân sốCài đặt thuật toán Euclid tìm ước chung lớn nhất bằng vòng lặp "repeat until" và phép chia lấy dư, rồi dùng nó để rút gọn phân số. 9 phút Sắp ra mắt 9 Danh sách điểm: trung bình, cao nhất, thấp nhấtDùng danh sách (list) lưu điểm, duyệt từng phần tử để tính tổng, trung bình, giá trị lớn nhất và nhỏ nhất. 12 phút Sắp ra mắt

Mức E · Dự án và giải quyết vấn đề

Lớp 8–9 · 13 bài · 4 giờ 24 phút

Nhân bản, khối tự tạo, nhiều màn chơi, gỡ lỗi nâng cao và dự án có báo cáo.

1 Khối tự tạo: vẽ đa giác tuỳ ýĐóng gói đoạn chương trình thành khối riêng (My Blocks) có tham số; hiểu khái niệm trừu tượng hoá và chương trình con. 11 phút 2 Khối lệnh tự tạo thứ hai: vẽ ngôi nhàTạo khối tự tạo có tham số và cho khối này gọi các khối khác: chia bài toán vẽ ngôi nhà thành hình vuông (thân) và hình tam giác (mái). 10 phút 3 Gỡ lỗi nâng caoRèn kỹ năng chạy thử, cô lập lỗi và sửa lỗi có hệ thống trên chương trình không phải của em. 16 phút 4 Máy tính cầm tayLàm máy tính cầm tay: bấm phím trên sân khấu để gõ số, cộng, trừ, nhân, chia, phím bằng hiện kết quả, phím C xoá. 22 phút 5 Chương trình: Ôn bảng nhânThực hiện trọn vẹn quy trình: xác định vấn đề → thuật toán → lập trình → kiểm thử → báo cáo. 11 phút 6 Game Bóng bàn hai người chơiLàm một trò chơi hoàn chỉnh với hai vợt, bóng nảy, tính điểm và điều kiện thắng. 22 phút 7 Hứng táo nâng cao: nhiều mànThiết kế trạng thái trò chơi (màn chơi, điểm) và chuyển màn bằng thông báo (broadcast). Nâng cấp trò chơi Hứng táo ở cấp Cơ bản: có Menu, hai màn, thắng và thua. 24 phút 8 Game Bắn máy bayDùng nhân bản để tạo nhiều đối tượng cùng một chương trình; quản lý vòng đời của clone. 24 phút 9 Làm game Flappy BirdMô hình hoá chuyển động có trọng lực bằng biến vận tốc; dùng clone sinh cột chướng ngại; xử lý va chạm, tính điểm và kết thúc trò chơi. 28 phút 10 Chú khủng long chạyLàm lại trò chơi khủng long của trình duyệt Chrome: nhảy qua xương rồng theo trọng lực, điểm tăng dần, càng chơi càng nhanh, giữ kỷ lục. 19 phút Sắp ra mắt 11 Phá gạchLàm trò chơi Phá gạch: di chuột điều khiển vợt đỡ bóng, phá hết 32 viên gạch xếp thành lưới phía trên, có 3 mạng. 23 phút Sắp ra mắt 12 Rắn săn mồiLàm trò chơi Rắn săn mồi: rắn đi theo lưới ô vuông, ăn táo thì dài ra, đâm vào cạnh hay cắn vào thân thì thua. 20 phút Sắp ra mắt 13 Geometry Dash miniLàm bản rút gọn trò chơi Geometry Dash: màn chơi cố định khớp nhạc, nhảy qua gai, lên bục, qua cổng thành tàu bay, chạm là tự chơi lại, có tiến độ phần trăm. 32 phút Sắp ra mắt

Học lập trình Scratchtừ Zero đến Hero